Białobrzegi par. Świętej Trójcy,

dekanat jedliński, diecezja radomska.

 

Terytorium tzw. Zapilcza między rzekami Radomką a Pilicą, gdzie leżą dzisiaj Białobrzegi, zostało zapisane w 1359 r. przez króla Kazimierza (po jego śmierci) księciu Siemowitowi. Wieś Brzegi powstała po 1512 r. jako własność Anny Falenckiej, na jej prośbę otrzymała od Zygmunta Starego 2 IX 1540 r. prawa miejskie brandenburskie. W czasach Michała Korybuta Wiśniowieckiego miasto otrzymało nazwę Białobrzegi.

Parafia Białobrzegi (i najstarszy drewniany kościół) powstała prawdopodobnie wtedy, gdy zakończył się proces lokacji miasta, czyli ok. r. 1600 Zdecydowanie pewne jest, że w pocz. XVII w. istniała już parafia.

Prawdopodobnie pierwotny kościół drewniany z początków istnienia parafii przetrwał do 2 poł. XVIII w.; wtedy był już w złym stanie.

Wobec czego w l. 1771 - 1773 wybudowano nowy kościół  p.w. Św. Trójcy i św. Ap. Piotra i Pawła fundacji Pawła Boskiego dziedzica Białobrzegów. Ten kościół był z drewna modrzewiowego na podmurowaniu kamiennym, kryty gontem.

Obecny kościół według projektu arch. Stefana Szyllera z Warszawy był budowany w l. 1932 – 1939 staraniem ks. Stanisława Jakóbowskiego i po II wojnie światowej w l. 1953 – 1958 staraniem ks. Józefa Dziadowicza. Konsekrowany wraz z ołtarzem wielkim Św. Trójcy 17 VIII 1958 r. przez bpa Piotra Gołębiowskiego. W tym czasie (1956) dawny kościół modrzewiowy został przeniesiony do par. Bardzice.

Kościół jest trójnawowy, trzyprzęsłowy, nawy boczne nieco niższe od głównej, oddzielone dwiema kolumnami wspierającymi dachy, murowany z granitu, cegły i żelazobetonu, częściowo tynkowany, malowany zew. i wew.

Ołtarz główny z monumentalną nastawą, z obejściem zamkniętym bramkami po bokach, we wnęce części centralnej figura: Pan Jezus Dobry Pasterz, niżej po bokach figury: św. Józef z Dzieciątkiem Jezus, św. Antoni oraz dwie postacie Aniołów, na mensie tabernakulum metalowe obłożone marmurem, nad nim baldachim. Ołtarze boczne dwukondygnacyjne. Chrzcielnica stara, prawdopodobnie z początku istnienia pierwszego kościoła pocz. XVII w. dziś służy jako kropielnica, druga kamienna z miedzianym kociołkiem, współczesna.

Obrazy najprawdopodobniej z ołtarzy drugiego kościoła: Św. Trójca, MB Łaskawa z poł. XIX w., Święci Apostołowie Piotr i Andrzej, św. Roch, św. Jan Chrzciciel = chrzest Pana Jezusa (tondo), św. Ignacy Antiocheński (tondo).

Plac kościelny: w części bocznej placu murowana, potrójna brama (prowadząca do dawnego kościoła), na niej figury kamienne 4 Ewangelistów, wyk. rzeźbiarz Tomasz Myszka z Kunowa 1896 staraniem ks. Juliana Śliwińskiego, przed kościołem: figura kamienna MB Bolesnej 1895.

Plebania (i wikariat). Obecna stara zbudowana w 1861 r. dzięki staraniom hr. Józefy z Tyszkiewiczów Wodzyńskiej dziedziczki z dóbr Sucha. Plebania nowa zbudowana w l. 1980 - 85 staraniem ks. Stefana Kowalczyka.

Cmentarz grzebalny parafialny: powstał w pocz. XIX w.

Proboszczowie w XX wieku: ks. Julian Śliwiński 1893 – 1903; ks. Józef Janiszewski 1903 – 1905; ks. Józef Kołaczewski 1905 – 1909; ks. Antoni Rudzki 1909 – 1910; ks. Hieronim Cieślakowski 1910 – 1918; ks. Antoni Zejdler 1918 - 1919; ks. Prosper Malinowski 1919 – 1920; ks. Stanisław Jakóbowski 1920 – +30 V 1953; ks. Józef Dziadowicz 1953 – 1962; ks. Wincenty Młodożeniec 1962 – 1975; ks. Stefan Serwacy Kowalczyk 1975 - 2003; ks. Artur Hejda od VII 2003.

W parafii pracują także wikariusze. Obecnie: ks. Krzysztof Będkowski; ks. Aleksy Kołsut; ks. Bartłomiej Grzebuła; ks. Karol Kwiatkowski; ks. Grzegorz Opiela.

Siostry Służki NMP Niepokalanej pracują w parafii od 1910 r. Początkowo nazywane ochroniarkami, ponieważ prowadziły Ochronkę. Inne zajęcia: apostolstwo świeckich, pracownia krawiecka i opieka nad świątynią; obecnie: katechetki, organistka, opieka nad świątynią, emerytki.

Obok księży i sióstr zakonnych nauczanie religii prowadzą katecheci świeccy.

Ludność parafii: rok 1810 = 390 mieszkańców (w tym 80 wyznania mojżeszowego);

1821 = 367 kat. + 138 wyznania mojżeszowego; 1938 = rzym. kat. > 3946; 1970 = rzym. kat. > 4521; 2003 = liczba mieszkańców - 9200.

Terytorium parafii na początku stanowiło tylko miasteczko Białobrzegi. W 1862 r. przyłączono wioski z par. Jasionna: Sucha, Kamień, Mikówka oraz leśniczówki Turno i Suski Młyn. W 1906 r. przyłączono wioski: Brzeska Wola i Szczyty z par. Jasionna. W 1929 r. przyłączono wioskę Jędrzejów z par. Stromiec. W 1947 r. przyłączono Borki Stawiszyńskie i Borki Jasiońskie z par. Jasionna. W 1953 r. przyłączono wioskę Brzeźce z par. Stromiec.

Obecnie więc terytorium parafii stanowią miasto Białobrzegi oraz wioski Brzeska Wola, Brzeźce, Kamień, Leopoldów, Mikówka, Sucha, Szczyty, Wojciechówka.

Misje parafialne były m. in. w latach: 1916, 1931, 1951, 1962, 1972 jako przygotowanie do nawiedzenia obrazu MB Częstochowskiej prowadzili bernardyni, 1984, 1992, 2006.

Nawiedzenie obrazu MB Częstochowskiej 10 - 11 X 1972, Mszę św. celebrował i wygłosił kazanie bp Piotr Gołębiowski.

Nawiedzenie relikwii Krzyża Św. 1986.

Nawiedzenie Jubileuszowe figury Bożej Rodzicielki 9/10 IX 2000.